Większość z nas, słysząc słowo obligacje wyobraża sobie instrumenty finansowe emitowane przez Skarb Państwa. Słusznie, ale nie do końca, jest to nieco bardziej pojemne pojęcie. Obligacje skarbowe tak, ale także obligacje komunalne, spółdzielcze, korporacyjne. Wszystkie te instytucje mogą bowiem je emitować. Warto odróżnić obligacje od akcji. Akcje mają charakter udziałowy, obligacje natomiast to instrument dłużny, nic innego jak pożyczka, której udzielamy temu, kto je emituje. Banalnie proste – ktoś pieniędzy potrzebuje, my mu pożyczamy, a on zwraca nam w określonym terminie i z ustalonymi wcześniej odsetkami.

Co ciekawe, wcale nie musimy czekać do określonego terminu. Obligacje możemy sprzedać także na rynku wtórnym. Dzięki temu nie tylko zachowujemy prawo do ustalonych wcześniej odsetek, ale też odzyskujemy wcześniej zainwestowane pieniądze. Pod tym względem obligacje są instrumentem finansowym o wiele większej elastyczności niż lokaty terminowe, wypłata kapitału z lokaty wiąże się z utratą odsetek. Zanim kupimy obligacje, warto wiedzieć od kogo możemy je kupić i jakie są ich rodzaje:

• obligacje skarbowe, które emituje Skarb Państwa;
• obligacje komunalne zwane też municypalnymi, które emitują samorządy lokalne np. gminy czy sejmiki;
• obligacje korporacyjne, których emitentem są przedsiębiorstwa;
• obligacje spółdzielcze, których emitentem są banki spółdzielcze.

Podobnie jak lokaty obligacje mogą mieć różny okres wykupu. Najpopularniejsze są obligacje krótkoterminowe z rocznym terminem wykupu i długoterminowe, dla których czas wykupu może wynosić powyżej dziesięciu lat. Sporadycznie zdarzają się emisje akcji o nietypowych kilku lub kilkunastu miesięcznych terminach. Specyficzna formą są obligacje wieczyste tzw. konsole, które nie mają określonego terminu wykupu, a ich posiadacz otrzymuje tzw. rentę wieczystą. To nic innego jak nie kończący się strumień odsetek.

Różny może być także sposób obliczania odsetek. Wyróżniamy:

• obligacje o stałym oprocentowaniu;
• obligacje o oprocentowaniu zmiennym, gdzie zysk zależy od podstawy WIBOR powiększonej o dodatkowa marzę;
• obligacje oprocentowane zerowe, nazywane też dyskontowymi. W ich przypadku zysk pochodzi z dyskonta wartości nominalnej, a nie z odsetek.

Wśród polskich emitentów najpopularniejsze są obligacje o zmiennym oprocentowaniu.